आदरणीय गुरुवर्ग, धम्मअनुरागी दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरू, र समस्त मानव समुदाय,
नमो बुद्धाय, जय भवत सर्व मङ्गलम् !
’महाबौद्ध संघ-नेपाल’ को यस गरिमामय मञ्चबाट म यहाँहरू सबैमा हार्दिक अभिवादन तथा मैत्रीपूर्ण मंगलकामना व्यक्त गर्दछु । हाम्रो यस संस्थाको मुख्य उद्देश्य नै बुद्ध दर्शन र शिक्षालाई केवल शास्त्रमा मात्र सीमित नराखेर, आम मानिसको दैनिक व्यावहारिक जीवनमा कसरी उपयोगी र रूपान्तरणकारी बनाउने भन्ने हो ।
आजको आधुनिक, व्यस्त र कताकता अशान्त बन्दै गएको संसारमा बुद्धका शिक्षाहरू झन् बढी सान्दर्भिक भएका छन् । हामी बाहिर समृद्धि खोजिरहेका छौं, तर भित्री शान्ति गुमाउँदै गइरहेका छौं । त्यसैले, म आज यस अवसरमा समस्त मानव समुदायलाई बुद्ध दर्शनको मर्मलाई आत्मसात् गर्दै प्रज्ञा, शील र सदाचारको मार्गमा हिँड्न विनम्र आह्वान गर्दछु ।
”सदाचार नै मानव जीवनको जग हो र प्रज्ञा (विवेक) त्यसको प्रकाश हो ।”
जब हामी आफ्नो जीवनमा ‘शील’ अर्थात् नैतिक आचरणको पालना गर्छौँ, तब मात्र हाम्रो मन निर्मल हुन्छ । अनि मात्र हामीभित्र ‘प्रज्ञा’ अर्थात् सही र गलत छुट्याउने विवेकको उदय हुन्छ । यही विवेक र शीलको जगमा उभिएर हामीले बुद्ध दर्शनका चार स्तम्भ—ब्रह्मविहारलाई आफ्नो जीवनको अभिन्न हिस्सा बनाउनु जरुरी छ:
करुणा: दुःखी र पीडितहरूको दुःख देख्दा पग्लिने र उनीहरूको हित चाहने हृदय नै करुणा हो । हामी सधैँ अरूको दुःख कम गर्न सहयोगी बनौँ ।
मैत्री: जात, धर्म वा सीमाभन्दा माथि उठेर संसारका समस्त प्राणीप्रति असीम र निःस्वार्थ प्रेमको भावना राख्नु नै मैत्री हो ।
मुदिता: अरूको प्रगति, सफलता र खुसीमा ईर्ष्या नगरी मनैदेखि प्रसन्न र गौरव महसुस गर्नु नै मुदिता हो ।
उपेक्षा: जीवनका उतारचढाव, निन्दा-स्तुति, र प्रतिकूल परिस्थितिहरूमा पनि विचलित नभई समभावमा रहनु नै उपेक्षा हो ।
यी चारै गुणहरू—करुणा, मैत्री, मुदिता र उपेक्षा—कुनै एउटा वर्ग वा समुदायका लागि मात्र होइनन्, यी त समस्त मानव जातिका लागि मार्गदर्शक सिद्धान्त हुन् । जब यी शिक्षाहरू हाम्रो दैनिक व्यवहारमा अनुसरण हुन्छन्, तब मात्र व्यक्ति, परिवार, समाज र सिंगो विश्वमा शान्तिको उदय हुनेछ ।
आउनुहोस्, बुद्ध शिक्षालाई केवल ओठले मात्र होइन, हृदयले अनुसरण गरौँ र आफ्नो जीवनलाई सुन्दर, शान्त र उपयोगी बनाऔँ । यहाँहरू सबैको जीवन प्रज्ञाको प्रकाशले भरियोस्, शीलले सुवासित होस् र सबैमा मैत्रीभाव जागृत रहोस् ।
भवतु सब्ब मङ्गलम् (सबैको कल्याण होस्) !
धन्यवाद ।
महाबौद्ध संघ-नेपाल
अध्यक्ष: मेकना तामाङ